Ons land telt veel verschillende maatjesinitiatieven. Dat zijn initiatieven waarbij vrijwilligers een-op-een contact hebben met een deelnemer. Die deelnemer is iemand die tijdelijk wat extra aandacht, ondersteuning of begeleiding kan gebruiken.

Plezier voor twee

Maatjes zijn betrokken vrijwilligers die helpen de samenleving leefbaar te maken voor iedereen. Bij maatjesinitiatieven hebben beide partijen plezier in het contact. Een maatje gaat gezellig koffie drinken bij iemand die een beetje eenzaam is. Of op stap met een kind dat thuis aandacht tekort komt. Of zwemmen met iemand met een beperking.

Maatjes, mentoren en coaches

We noemen dit 'maatjesinitiatieven'. Maar dat kunnen ook organisaties zijn die mentoren of coaches zoeken. Bijvoorbeeld om jongeren te helpen met huiswerk. Of om allochtone vrouwen te ondersteunen bij het leren van de taal.

Bent u zelf op zoek naar een maatje?

Iemand die tijd en aandacht voor u heeft? Ook dan kunt u zoeken in deze website. Als u een project in uw buurt hebt gevonden dat bij u past, kunt u zélf contact opnemen met het project. Alle telefoonnummers en e-mailadressen staan op deze website.

Lees meer over het Oranje Fonds en maatjesinitiatieven...

Verhalen van maatjes

• Liane & Medina
• Anne & Sabrina
• Diana & Hans
• Koen & Benjamin

"Soms is het fijn om gewoon tegen iemand aan te praten"

Toen Medina (16) van haar vader in Rotterdam naar haar moeder in Amsterdam verhuisde, moest ze alles opnieuw opbouwen; op school, met vrienden en zelfs thuis. “Ineens had ik niets bekends meer.” Medina kreeg problemen op school en ook thuis liep het niet lekker. Maar na ruim een jaar met Liane (36) te hebben opgetrokken, ziet het er voor Medina anders uit. “Ik had nooit gedacht dat ik zo goed en zo ver kon komen. Ik ben nu bevriend met mensen hier en ook met mijn eigen moeder.”

Ja ik wil

Liane werkte eerder al op een school voor moeilijk opvoedbare kinderen. Maar ze was op zoek naar vrijwilligerswerk waar ze meer 1-op-1 een bijdrage zou kunnen leveren. "In een klas ben je toch van een andere orde van betekenis." Liane meldde zich bij het project Goal en kreeg twee dagen training tot coach. "Aan het einde van de tweede dag mocht ik een maatje kiezen. Ik zag de foto van Medina en dacht meteen 'Ja ik wil haar maatje zijn'."

Alles op een rij

Ze zien elkaar gemiddeld een keer of drie per maand. Medina: "In het begin gingen we alleen maar rustig ergens zitten om over mijn problemen te praten. Het hielp al om gewoon tegen iemand aan te kunnen praten. Liane geeft me dan adviezen hoe ik mijn problemen zelf kan oplossen. Ze ondersteunt me met van alles, agenda, plannen enzo. Nu staat alles netjes op een rij."

Museum

Sinds Liane een museumjaarkaart voor Medina’s verjaardag gaf, gaan ze vaak naar een van de vele Amsterdamse Musea. "We zijn in het Tropenmuseum geweest en bij Onze Lieve Heer op Zolder. Dan fietsen we door alle leuke straatjes en praten we ondertussen over mijn problemen." Niet alle adviezen van Liane vallen in goede aarde. "Laatst gooide ik mijn kauwgom op straat. Liane stopte direct en riep: 'Medina dat mág niet, kauwgom verteert niet!'. Ik schrok me dood. Later hebben we er wel om kunnen lachen."

Gewoon er zijn

Ook voor Liane is het een bijzondere ervaring. "Ik had me nooit beseft dat ik invloed zou kunnen hebben door er alleen maar te zijn. Ik kan me voorstellen dat ik kan helpen met een wijze uitspraak of raad, maar ik had me nooit bedacht dat Medina al van me leert door me te observeren. Soms zegt ze: ik zie je wel eens dit of dat doen. En ik had dan niet verwacht dat ze dat eruit zou pikken." Voor Liane is het dan ook overduidelijk: iedereen kan een maatje zijn voor en ander.

Verandering

Liane ziet in Medina een enorme verandering. "Ze is een stuk zekerder geworden. Vroeger liet ze mij vaak dingen bestellen of vragen, nu stapt ze er veel sneller zelf op af." Wat haar betreft is het traject nog niet af, ondanks dat ze de termijn van een jaar al voorbij zijn. "Nu haar leven weer een beetje op de rit staat is het tijd om meer vooruit kijken en rekening houden met de dingen die je op je weg kunt tegen komen. Daar wil ik haar ook graag nog in ondersteunen. Medina is zo intelligent en heeft zoveel in haar mars. Ik zou het zonde vinden om dat niet verder met haar te ontwikkelen."

"Meer dan alleen moeder zijn"

Anne en Sabrina, beide 19 jaar oud, zijn inmiddels al een half jaar maatjes. Sabrina heeft Dylano, haar zoontje van 8 maanden op schoot. Anne reageerde op een oproep in de krant voor maatjes voor tienermoeders. "Dat leek me direct hartstikke leuk", vertelt Anne. Ze gaf zich op en volgde twee trainingsdagen. Sabrina had in eerste instantie wat meer twijfels of ze wel een maatje wilde "het klonk zo zielig, alsof je zelf helemaal geen vrienden hebt terwijl ik die best heb." Tijdens een uitje voor Tienermoeders en maatjes vonden Sabrina en Anne elkaar. En het klikte direct.

Selectie en training

Om vrijwilligers goed voor te bereiden op hun rol als maatje van een tienermoeder, krijgen zij een grondige training. Hierin wordt duidelijk wat van hen verwacht wordt en ook welke valkuilen ze moeten vermijden. Het is namelijk niet de bedoeling dat je als maatje alle problemen voor een ander oplost, maar vooral dat je de anders sterkt en ondersteunt om haar problemen zélf op te kunnen gaan lossen.

Serieus contact

"Vorige week zijn we voor het eerst gaan zwemmen met Dylano, dat was echt enorm leuk", vertelt Anne. Verder doen Anne en Sabrina van alles met elkaar - pizza bakken, winkelen, ergens wat eten. En hoewel Sabrina ook gewoon vrienden heeft, is het contact met haar maatje Anne toch anders. "Het is serieuzer. Tja, hoe leg ik dat nou uit? Aan Anne kan ik écht alles vertellen. Ik weet zeker dat ze het niet verder vertelt, dat mag ze ook niet."

Gezelligheid bovenaan

Anne vindt het heel bijzonder om er zo voor iemand te kunnen zijn. "En daarnaast leer ik ook een heleboel praktische dingen, bijvoorbeeld wanneer ik Sabrina help om allerlei dingen te regelen voor de school. En natuurlijk hoe het is om een kind te hebben. Ik wil zelf ook ooit kinderen, maar ik wacht er nog wel even mee!" "Dat zou ik je ook wel aanraden", grapt Sabrina. Maar gezelligheid staat voor beiden toch wel bovenaan. "Als ik met Anne op stap ben, dan ben ik niet alleen maar ‘moeder’, maar ook gezellige vriendin."

Hoog bezoek

Op 27 maart, de dag van de lancering van de ‘Gezocht:Maatjes’-campagne, kregen Anne en Sabrina hoog bezoek. Prinses Maxima, beschermvrouwe van het Oranje Fonds, kwam speciaal met hen praten. Beiden kunnen het nog niet helemaal bevatten. "Het was eigenlijk zo gewoon, dat ik al gauw niet eens meer besefte dat het de Prinses was", aldus Anne. "Ze was heel open en echt in ons geinteresseerd. Zij vroeg bijvoorbeeld wat ik in de toekomst van plan ben met school en hoe ik dat dan met Dylano zou oplossen. Ze kon zich erg goed voorstellen dat het zwaar was om zo jong een kind te krijgen", vertelt Sabrina.

De toekomst

Hoe lang ze nog Maatjes zullen zijn, weten ze niet. Het Maatjesproject is in principe voor een jaar en volgend jaar zal Anne stage gaan lopen. Maar ze denken niet dat ze elkaar uit het oog zullen verliezen. "Misschien zie ik nog dat zíj ooit kinderen gaat krijgen!", zegt Sabina.

"Een Maatje biedt een andere blik op het ziek zijn"

Diana was een jaar lang Maatje van de zieke Hans. Hij zocht afleiding en wilde niet altijd een beroep hoeven doen op familie en vrienden. Zij wilde iets betekenen voor een ander. Het Maatje-zijn overtrof hun beider verwachting: “We zitten op dezelfde lijn, zo bijzonder!”

Twijfel

“Ik had ooit eens een aanplakbiljet gezien van Buddy Netwerk, een organisatie die ernstig zieke mensen ondersteunt”, begint Diana. “Dat is heel lang in mijn hoofd blijven zitten voor ik de stap durfde zetten om zelf Maatje te worden. Maar nu ben ik heel blij dat ik het heb gedaan!” Ook Hans had de nodige twijfel. Wilde hij wel een Maatje? Hans: “Het feit dat ik mijn moeder en zussen minder zou moeten belasten, gaf de doorslag om het wel te doen. En het leek me ook goed als iemand me bij mijn lurven zou pakken om eropuit te gaan.”

Afleiding

Na een selectieronde en training voor Diana, en intakegesprekken voor beiden, volgde de eerste ontmoeting. Het klikte meteen. “We hebben dezelfde humor”, lacht het stel. Ze spraken af elkaar vanaf dat moment iedere woensdagochtend te zien. Wat gingen ze samen doen? “Wandelen in het park, eens naar Ikea, muziek luisteren, kletsen, het ging vanzelf”, zegt Hans. “Diana was een enorme afleiding voor mij: ze bracht vrolijkheid in huis en we gingen samen lekker naar buiten. Als je ziek bent, is elke dag hetzelfde. Dan is het heerlijk dat die sleur één keer per week onderbroken wordt!”

Wisselwerking

Met Hans gaat het nu gelukkig erg goed. Toen hij Diana als Maatje kreeg, dacht hij nog dat hij door de aanstaande chemokuren beroerd en zwaarder ziek zou worden. Zo ging het niet. Hij sloeg zich overal goed doorheen en het ging steeds beter met hem. Dat beïnvloedde ook hun Maatjes-relatie. Diana: “Hierdoor konden we altijd veel plezier maken. Ik hoefde niet ‘aan zijn ziekbed’ te zitten. Onze Maatjesrollen zijn hierdoor ook wel eens omgedraaid: dan steunde Hans mij als ik het moeilijk had. Terwijl hij degene was die ziek was.”

Binnenkant

Een gemeenschappelijke hobby van het tweetal is muziek. “Ken je Paul Potts?”, vraagt Diana. “Dat verhaal eromheen vind ik zo mooi. Achter die man bleek zo veel meer te zitten dan je op het eerste gezicht denkt. Die ervaring heb ik met Hans ook. Hij is niet iemand waar ik op af zou stappen, daar ben ik eerlijk in. Maar nu ik hem echt heb leren kennen, kijk ik verder dan de buitenkant. En het gaat toch om iemands binnenkant. Ik heb veel van Hans én van mezelf geleerd!”

Andere blik

Hans heeft veel aan Diana gehad en raadt iedereen een Maatje aan: “Het biedt weer een andere blik op het ziek zijn. Anders dan de blik van je familie en de artsen. Je kunt ook gemakkelijker uit het ziek zijn stappen en leuke dingen gaan doen.” Ook Diana raadt anderen aan Maatje te worden: “Het geeft veel voldoening terwijl je er relatief weinig voor hoeft doen. Als ik ooit weer voor iemand anders Maatje word, hoop ik dat het net zo leuk wordt als nu!”

"Had ik maar eerder een Maatje gehad!"

“Als ik iets met andere mensen doe, vind ik dat altijd heel leuk. Maar ik heb moeite om contacten te maken en te onderhouden. Daarom heb ik ook niet zoveel vrienden. Koen neemt me mee op pad en dan doen we allerlei leuke dingen. Had ik maar eerder een Maatje gehad!” Benjamin heeft een verstandelijke beperking. Koen is nu bijna een jaar zijn Maatje.

Hulp gebruiken

Het project tea42 (je zegt: tea for two) van Markant, organiseert Maatjes voor jonge mensen (17 tot 35 jaar) met een beperking. Toen Koen deze informatie tegenkwam op internet, besloot hij zich in te schrijven. “Ik ben een aantal maanden in Azië geweest en dan besef je hoe goed je het zelf hebt. Er zijn heel wat mensen die hulp kunnen gebruiken, ook hier in Nederland. Benjamin is mijn eerste Maatje. Het geeft me een goed gevoel dat ik iets voor hem kan betekenen.”

Als vrienden

De eerste ontmoeting verliep prima. Daarna gingen ze een dag samen naar het strand om elkaar beter te leren kennen. Koen: “Ik wist natuurlijk wel een paar dingen van Benjamin, zoals zijn moeite om contacten te onderhouden. Maar verder wilde ik de persoon Benjamin leren kennen. En hij mij. Op de strand-dag bleek dat we goed met elkaar overweg konden. Vanaf dat moment gaan we eigenlijk gewoon als vrienden door het leven. Vanwege mijn drukke baan kunnen we niet op een vaste dag bijeenkomen. Wanneer het uitkomt bel ik hem om iets te gaan doen, net zoals bij mijn andere vrienden.”

Op pad

Het is nog niet zo ver dat Benjamin het initiatief neemt. “Meestal belt Koen”, grinnikt Benjamin. “Hij verzint ook wat we gaan doen. Zo zijn we naar de museumnacht geweest en het park. En hij heeft hier eens een avondje gekookt.” Naast deze leuke dingen woont Koen de gesprekken bij over Benjamin’s toekomstplanning. Samen met zijn persoonlijke begeleidster wordt vooruit gekeken wat Benjamin graag wil en wat er binnenkort moet gebeuren. “Ik kijk op welke manier ik daaraan kan bijdragen”, legt Koen uit. “Benjamin wil bijvoorbeeld graag beter leren internetten. Daar kan ik hem wel bij helpen.” “En mijn bed, weet je nog?”, vraagt Benjamin. Zijn nieuwe bed had er maanden geleden al moeten zijn. Ook dit is een van de dingen waar Koen hem bij assisteert.

Andere invalshoeken

Wat levert het Maatjes-zijn hen op? Benjamin is stellig: “Ik kan sommige dingen beter tegen Koen zeggen dan tegen mijn begeleiding. Koen is meer een vriend.” Koen haalt er vooral voldoening uit. “Het is altijd leuk. Ik geniet als ik hem zie genieten. Verder heb ik door de omgang met Benjamin een andere kijk op de dagelijkse gang van zaken gekregen. Je ziet van dichtbij hoe iemand anders in het leven staat.” Hoe lang Koen en Benjamin nog Maatjes blijven, weten ze niet. Voorlopig nog wel. Daarna is Koen zeker van plan om zich weer als Maatje in te zetten. Hij kan het iedereen aanraden: “Je hoeft helemaal niet veel te doen. Samen boodschappen doen is al genoeg. Als je iemand op een positieve manier kunt helpen, geeft je dat veel genoegdoening. Beter kan toch niet?”